Codziennie podejmujemy dziesiątki decyzji konsumenckich, dużych i małych, czasem łatwych, czasem bardzo trudnych. Ze względu na złożoność naszych wyborów, bycie świadomym konsumentem nie jest proste. Świadome kupowanie jest bezpośrednio związane z postawą ekologiczną.

Świadomy konsument to przede wszystkim konsument odpowiedzialny. Świadomy konsument kupuje rzeczy potrzebne, a jego zakupy są przemyślane. Świadomy konsument bierze pod uwagę jak i z czego to co kupuje powstało, a co za tym idzie jaki ma wpływ na środowisko i zdrowie. Świadome wybory konsumenckie często są łatwiejsze niż nam się wydaje, zwłaszcza jeśli zaczniemy od małych kroków. A zasada „3R”, czyli „reduce, reuse, recycle”  to nie tylko świadoma konsumpcja, ale również oszczędność i więcej okazji do spędzania czasu z innymi.

„3R”

  1. Reduce

Pierwszy i najważniejszy punkt nakazuje zredukowanie ilości wytwarzanych odpadów do minimum. Warto pamiętać, że wyprodukowanie każdego przedmiotu łączy się ze zużyciem zasobów naturalnych.

  • Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Nie kupuj „na poprawę humoru”, „bo było w promocji”, „bo na pewno się przyda” – nie warto!
  • Ta sama zasada dotyczy bezpłatnych gadżetów, upominków czy gazet – jeśli nie są Ci potrzebne, podziękuj za nie. To, że dostajesz je za darmo, nie znaczy, że koszty ich wyprodukowania nie obciążają środowiska naturalnego.
  • Unikaj zbędnych opakowań, po przyjściu do domu i tak tra ą do kosza. Szukaj rzeczy zapakowanych oszczędnie (lub wcale), w opakowaniach zwrotnych lub nadających się do recyklingu, a jeśli czegoś używasz dużo i regularnie, kup jedno duże opakowanie zamiast pięciu małych.
  • Wybieraj rzeczy dobrej jakości, które posłużą Ci jak najdłużej. Jeśli kupujesz sprzęt RTV lub AGD, sprawdź gwarancję, dostępność części zamiennych, listę punktów naprawy w Twojej okolicy. Nie zapominaj też o sprawdzeniu zużycia energii i przeczytaj dokładnie instrukcję obsługi, żeby móc właściwie dbać o kupione urządzenie.
  • Wiesz, że z danego urządzenia będziesz korzystać nie częściej niż raz, dwa razy w miesiącu? Warto pomyśleć nad korzystaniem z niego wspólnie z sąsiadami, znajomymi czy rodziną, bo – powiedzmy sobie szczerze – jak często korzystasz z garnka do fondue, maszyny do szycia czy zestawu do minigolfa?
  1. Reuse

Drugi element zasady 3R przypomina o możliwości powtórnego wykorzystania produktu, który w myśl tej zasady może mieć nowe zastosowanie.

  • Powiedz „nie” jednorazowym torbom, naczyniom, długopisom, bateriom, golarkom i innym przedmiotom, nie tylko ze względów środowiskowych, ale również estetycznych. Jeśli używasz plastikowych jednorazówek, pamiętaj, żeby wrzucać je do pojemników na odpady plastikowe.
  • Jeśli masz coś, czego już nie potrzebujesz, ale nadal mogłoby przydać się komuś innemu (np. meble, ubrania czy sprzęty domowe), nie wyrzucaj. Rzeczy używane możesz stosunkowo łatwo sprzedać, oddać lub zamienić na coś, co przyda się Tobie. Wywieś ogłoszenie na klatce schodowej lub w miejscu pracy, wykorzystaj lokalną gazetę lub serwisy internetowe (np. daryrzeczowe.pl).
  • To oczywiście działa także w drugą stronę! Kupowanie rzeczy używanych to nie tylko oszczędność pieniędzy, ale również zasobów. Zajrzyj do sklepów z używaną odzieżą czy komisów, przejrzyj strony internetowe lub po prostu porozmawiaj ze znajomymi. Świetnym pomysłem na odświeżenie szafy czy półki z książkami jest zorganizowanie wymienialni.
  • Wiele z tego, co wyrzucamy na śmietnik, może jeszcze się przydać – jednostronnie zadrukowany papier do robienia notatek, gazety jako papier pakowy, zniszczone ubrania jako ściereczki. Nasi rodzice i dziadkowie byli „eko”, często nie zdając sobie z tego nawet sprawy…
  1. Recycle

To powtórne wykorzystywanie odpadów w celu wytworzenia nowego produktu. Jest to jedna z form ochrony środowiska, której celem jest zmniejszenie nadmiernego eksploatowania złóż naturalnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.

O czym należy pamiętać?

  • Segreguj śmieci w domu i w pracy. Jeśli masz wątpliwości, co gdzie powinno tra ć, zadzwoń do rmy, która odbiera Twoje śmieci lub do Zakładu Oczyszczania Miasta (systemy odzysku odpadów mogą się różnić w różnych miastach, w zależności od wykorzystywanej technologii).
  • Pamiętaj o odpadach niebezpiecznych: bateriach, lekarstwach i termometrach, sprzęcie elektrycznym, elektronicznym i żarówkach oraz akumulatorach, olejach i smarach. Leki od- nieś do apteki, akumulatory do warsztatu samochodowego, adresy pozostałych punktów zbiórki znajdziesz w Internecie (np. elektrosmieci.pl, reba.com.pl).
  • W momencie kupowania nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, sklep ma obowiązek przyjąć zużyty sprzęt tego samego typu. Warto o tym pamiętać, zwłaszcza, że część sklepów oferuje również usługę darmowego transportu zużytego sprzętu.
  • Jeśli to możliwe, wybieraj produkty wykonane z surowców z odzysku – ich wybór jest na szczęście coraz większy! To już nie tylko papier z makulatury, ale np. torby ze starych banerów reklamowych, kurtki z poliestru wyprodukowanego z butelek plastikowych czy wiele innych przedmiotów i opakowań.
  • Recykling może być również świetną zabawą, zarówno w domu, jak i w szkole. Papier czerpany z makulatury, szycie torebek z resztek materiałów, biżuteria z odzysku (np. z elementów zabawek, klawiszy komputerowych, guzików), szydełkowanie z wykorzystaniem pociętych torebek plastikowych i wiele, wiele innych.

Dokonując wyborów konsumenckich wybieramy także wizję świata, w jakiej chcemy żyć. Jeżeli jako rodzice będziemy świadomymi konsumentami, nasze dzieci przejmą nasze zwyczaje i będą budowały świat oparty na równowadze.

 

Źródło: A. Rok, „Wybory konsumenckie a zużycie energii”